“Allez, daar gaan we weer…”

 


Het rondje ‘overheidsbashen’ is opnieuw ingezet, en deze keer mocht VBO-voorzitter Pieter Timmermans de aftrap geven. Bij Radio 1 mocht hij nog eens uitleggen hoe “inefficiënt” het er bij de overheid aan toegaat. Wat vond je van zijn standpunten?


Uwe Rochus: “Als je Timmermans mag geloven zou de privé een walhalla aan de Noordzee kunnen bouwen, ware het niet dat die vreselijke overheid alles opslokt. We werken de helft van het jaar voor de staat, klaagde hij. En volgens hem vraagt niemand wat die met de opbrengsten doet.
De selectiviteit waarmee zulke mensen naar de overheid kijken is frappant. ‘Minder overheid’ roepen zonder te zeggen wat er dan weg moet, is geen debat voeren. Dat is campagne voeren met de onderwijzer, de loketmedewerker, de stadsreiniger, de politieagent en de cipier als kanonnenvlees. Want ook zij werken voor de overheid. Hebben het VBO of Voka het dan over hen als ze het over ‘te veel ambtenaren’ hebben? Moeten zij vrezen voor hun job in hun werkgeverswalhalla?”


Deze framing past in het beeld van de ‘pendelende Vlaming’ in een ‘verdoken Brussels ministerie’, met een vast statuut, te veel thuiswerk, te veel tijd, een te hoog loon en te weinig om handen.


Uwe Rochus: “Dat klopt uiteraard niet. Ambtenaren zijn ook (kleuter)onderwijzers, zorgkundigen in onze OCMW-rusthuizen, inspecteurs, tram- en buschauffeurs, treinbestuurders-begeleiders, brandweerlui, agenten, cipiers, militairen en bibliotheekmedewerkers. Mensen zonder wie dit land stilvalt en dan hebben we het nog niet eens over de postbode, de netbeheerder of de luchtverkeersleider.
Met grafiekjes over een stijgend aantal ambtenaren kan je tegelijk veel tonen en niets zeggen. Op sociale media klink het dan meteen alsof we met een spilzuchtige overheid te maken hebben waar nog flink wat af kan.
Wat die grafiekjes er niet bij vertellen, is dat de groei vooral in het onderwijs zit, waar het personeel nog steeds op zijn tandvlees zit. En dat de federale administraties het intussen met alsmaar minder mensen moeten doen. Wie vandaag oproept om te besparen, doet dat dus rechtstreeks in klassen, OCMW’s, brandweerkazernes en gevangenissen waar nu al handen tekortschieten. Dat vertellen de Timmermansen van deze wereld er natuurlijk niet bij.”


Er zit ook een opvallende tegenstrijdigheid in zulke oproepen. De ‘privé’ wil wel snellere vergunningen, meer mensen aan het werk, vlot openbaar vervoer… Maar wie moet daar dan voor zorgen?


Uwe Rochus: “Inderdaad, een economie die draait, steunt op een overheid die vlot functioneert. Wie de overheid afbreekt, zaagt aan de tak waarop hij zelf zit.
Nu, je zal ons niet horen zeggen dat kritiek niet kan. Ook de ACOD zegt al jaren dat het beter en ‘efficiënter’ moet, want het zijn onze leden die elke dag botsen op verouderde IT, dubbele procedures en onderbemande diensten. Maar we denken dat het personeel een andere vorm van efficiëntie voor ogen heeft dan ‘de privé’. De oorzaak van die problemen ligt zelden bij de ambtenaar. Ze ligt bij de politiek, die van dit land een kluwen heeft gemaakt waarin de ene dienst dubbel en de andere driedubbel werk verricht.”


Er leeft ook een hardnekkige mythe dat elke euro voor de overheid een euro minder is voor de economie. Is dat correct?


Uwe Rochus: “Helemaal niet! De overheid neemt vaak het risico waar de privé pas later instapt. Onze openbare diensten zijn een drijvende kracht achter verandering en innovatie. Daarom zijn extra investeringen in die diensten broodnodig.
We staan altijd open voor een eerlijk debat. Maar dan wel het echte debat. Welke taken vinden we essentieel? Wat werkt en wat niet, gemeten en niet op buik- of ander gevoel? Hoe ruimen we de bestuurlijke rommel op die de politiek zelf heeft geschapent? Dat debat wil ACOD voeren, morgen al.
We weigeren echter de rekening van het politieke falen steeds door te schuiven naar wie elke dag de boel rechthoudt: de leerkracht voor een overvolle klas, de buschauffeur die zijn rit toch nog rijdt, de cipier in een overbevolkte gevangenis, de brandweerman die om drie uur ’s nachts uitrukt. Als je gratuit je beklag doet over een teveel aan ambtenaren, is dat geen besparingsplan maar gewoon gemakzuchtige sloganeske taal met een grafiekje erbij.”